produkty regionalne produkty tradycyjne izba produktu regionalnego i lokalnego nasze kulinarne dziedzictwo

Informacje ogólne

XV edycja Konkursu „Nasze Kulinarne Dziedzictwo-Smaki Regionów” na najlepszy regionalny i lokalny produkt żywnościowy oraz na najlepsze danie i potrawę regionalną i lokalną.

Nasza podróż po smakach regionów trwa już piętnasty rok. Głównym celem konkursu była identyfikacja i promocja polskich produktów regionalnych, osadzonych głęboko w polskiej tradycji i od lat wytwarzanych tymi samymi metodami i według tych samych receptur. Ważne było znalezienie i zachowanie narodowych specjałów, zanim odejdą w zapomnienie, wyparte przez „szybką” przemysłową żywność. Istotne także było zachęcanie mieszkańców obszarów wiejskich, zwłaszcza tych o niekorzystnych warunkach gospodarowania, do poszukiwania alternatywnych źródeł dochodu, a także – po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej – przygotowanie ich producentów do ubiegania się o ochronę zgodną z ustawodawstwem unijnym.

W dotarciu do producentów i we wstępnej selekcji ofiarnie i kompetentnie pomagały nam (i pomagają do dziś!)specjalistki z ośrodków doradztwa rolniczego. Efekty tych działań przeszły najśmielsze oczekiwania: do pierwszego etapu komisja konkursowa zakwalifikowała 150 produktów – od osób prywatnych, z gospodarstw agroturystycznych, kół gospodyń wiejskich, stowarzyszeń i lokalnych organizacji, pensjonatów i małych zakładów rzemieślniczych.

Spośród tych produktów nagrodzonych zostało 20 najlepszych. W następnej edycji po raz pierwszy odbyły się finały regionalne w kilku województwach. Ustanowiona została nagroda najwyższa, przyznawana przez Krajową Kapitułę Konkursu – statuetka „Perła”. W edycji trzeciej finały odbywały się już we wszystkich regionach, pod patronatami marszałków województw. W 2003 roku po raz pierwszy odbył się Wielki Finał na Targach Polagra w Poznaniu, połączony z wręczaniem „Pereł” oraz prezentacją produktów regionalnych w osobnym pawilonie. Dziś już mało kto pamięta, że pomysł targów „Smaki Regionów”, towarzyszących od kilku lat prestiżowym targom Polagra Food w Poznaniu narodził się w redakcji „Gospodyni” jako impreza towarzysząca Wielkiemu Finałowi konkursu „Nasze Kulinarne Dziedzictwo.” Od tej pory każdy Wielki Finał ma miejsce w Poznaniu, a kilkudziesięciu producentów tradycyjnej żywności – w większości laureatów konkursu, a także regiony, z których pochodzą, prezentują się w Pawilonach „Smaki Regionów”.

Pięć lat temu konkursu poszerzył formułę, wprowadzając kategorię dań i potraw regionalnych z wykorzystaniem lokalnych, tradycyjnych surowców oraz przyrządzanych według tradycyjnych receptur.

Dorobkiem czternastu edycji konkursu jest zidentyfikowanie ponad 15 tysięcy regionalnych, tradycyjnych produktów. Konkurs udowodnił, jak wspaniałą i oryginalną żywność mogą zaoferować polscy producenci konsumentom nie tylko w kraju, ale również we wszystkich krajach Unii Europejskiej, a nawet poza nią. Laureaci konkursu zdobywają rynek i prestiż – poprzez promocję w mediach ich wyroby dotarły m.in. do sieci ekskluzywnych sklepów z tradycyjną żywnością.

Ogromnie satysfakcjonujący jest także fakt, że wokół nagrodzonych w konkursie wyrobów, m.in. serów z Korycina i Wiżajn, wędlin z Małopolski, śliwek z Doliny Dolnej Wisły i okolic Sechny, jabłek z okolic Łącka, powstały grupy producenckie, konsorcja i inne formy wspierania produktu regionalnego w jego drodze do Listy Produktów Tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a w dalszej kolejności – do listy unijnej. Ważne jest też i to, że do wspierania produkcji i promocji lokalnych specjałów włączyły się regionalne samorządy a także Agencja Rynku Rolnego i jej terenowe oddziały.

Konkurs zaktywizował lokalne społeczności i wytwórców do działań na rzecz wytwarzania, budowy rynku i promocji tradycyjnej żywności jako elementu rozwoju regionu.

W ciągu kolejnych lat trwania konkursu stworzono ogromną, pionierską dokumentację tradycji kulinarnych ze wszystkich regionów Polski, także mniejszości narodowych. To dowód na to, jak bogata jest polska historia kulinarna i jak ważnym jest elementem dziedzictwa kultur.

Cel konkursu

Obok głównego, jakim jest identyfikacja regionalnych produktów oraz ich promocja, istotnym stało się przygotowanie ich producentów do uczestniczenia w systemach jakości żywności, zarówno na szczeblu unijnym, jak i krajowym. Ideą konkursu jest też zachęcanie mieszkańców obszarów wiejskich, zwłaszcza tych o niekorzystnych warunkach gospodarowania, do poszukiwania alternatywnych źródeł dochodu.

Osiem lat temu, producenci – w większości laureaci konkursu „Nasze Kulinarne Dziedzictwo” – utworzyli Polską Izbę Produktu Regionalnego i Lokalnego. I to Izba – już po raz ósmy – jest obecnie organizatorem konkursu.

W 2008 roku rozszerzyliśmy formułę konkursu, wprowadzając kategorię dań i potraw regionalnych, z wykorzystaniem lokalnych, tradycyjnych surowców oraz przyrządzanych według tradycyjnych receptur. Po raz pierwszy wtedy w tak szerokim stopniu w organizację konkursu „Nasze Kulinarne Dziedzictwo – Smaki Regionów” zaangażował się Związek Województw RP.

Zasady konkursu

Konkurs ma charakter otwarty. Przystąpić może do niego każdy producent wyrobów regionalnych i tradycyjnych, spełniających kryteria konkursowe.

Organizatorem centralnym Konkursu, odbywającego się pod Patronatem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Marszałków Województw, jest Polska Izba Produktu Regionalnego i Lokalnego wspólnie ze Związkiem Województw RP. Partnerami merytorycznymi i organizacyjnymi finałów konkursu w regionach są urzędy marszałkowskie i wojewódzkie ośrodki doradztwa rolniczego.

Powołane zostały dwie komisje konkursowe pracujące na szczeblach regionalnych: jedna zajmująca się lokalnym i regionalnym produktem żywnościowym, druga – daniami i potrawami regionalnymi.
Ponadto powołana Kapituła Krajowa ma zadanie przyznania statuetek „Perła” niektórym produktom, nominowanym w czasie finałów regionalnych.

Konkurs przebiega dwuetapowo:

W pierwszym etapie – w czasie finałów regionalnych – wyłonieni zostaną laureaci w czterech kategoriach: produktów pochodzenia roślinnego, zwierzęcego, napojów i produktów mieszanych oraz najlepsze dania i potrawy regionalne i tradycyjne.

Drugi etap konkursu to wybór dokonany przez Krajową Kapitułę Konkursu – spośród produktów nominowanych w regionach – najlepszych produktów oraz potraw i dań do prestiżowej nagrody konkursu „PERŁA 2014”

Na Wielkim Finale Konkursu zostaną wreczone „Perły 2014” oraz „Klucz do Polskiej Spiżarni”.

FINAŁY REGIONALNE XV edycji konkursu „Nasze Kulinarne dziedzictwo-Smaki Regionów 2015”:

  1. Kujawsko-Pomorskie – 10 maja, Minikowo; produkt + potrawa
  2. Mazowieckie – 13 czerwca, Płońsk; produkt + potrawa
  3. Świętokrzyskie – 14 czerwca, Kielce; produkt
  4. Podlaskie – 18 czerwca, Białystok; produkt
  5. Śląskie – 20 czerwca, Częstochowa; produkt + potrawa
  6. Podkarpackie – 21 czerwca, Boguchwała; produkt
  7. Lubuskie – 27 czerwca, Zielona Góra; produkt + potrawa
  8. Opolskie – 28 czerwca, Muzeum Wsi Opolskiej w Opolu; produkt + potrawa
  9. Lubelskie – 19 lipca, Kozłówka; produkt + potrawa
  10. Zachodniopomorskie – 25 lipca, Szczecin; produkt + potrawa
  11. Wielkopolskie – 13 sierpnia, Poznań; produkt + potrawa
  12. Dolnośląskie – 22 sierpnia, Pasaż Grunwaldzkim we Wrocławiu; produkt + potrawa
  13. Małopolskie – 6 września, Nawojowa; produkt + potrawa

Wielki Finał Konkursu – wręczenie nagród „Perła 2015” 20 września 2015 (niedziela) w trakcie Targów Smaki Regionów w Poznaniu

Dodatkowych informacji udzielają:

Izabella Byszewska, Krajowy Koordynator Konkursu NKD
tel. 505 17 55 78 
e-mail: i.byszewska@onet.pl  

Grażyna Kurpińska, Asystent Krajowego Koordynatora Konkursu NKD
tel. 504 081 707
e-mail: grazynak@rubikon.pl