Facebook twitter
produkty regionalne produkty tradycyjne izba produktu regionalnego i lokalnego nasze kulinarne dziedzictwo

Informacje ogólne

XVIII edycja Konkursu „Nasze Kulinarne Dziedzictwo-Smaki Regionów” na najlepszy regionalny i tradycyjny produkt żywnościowy oraz na najlepsze danie i potrawę regionalną i tradycyjną.

Nasza podróż po smakach regionów trwa już osiemnasty rok. Głównym celem konkursu była identyfikacja i promocja polskich produktów regionalnych, osadzonych głęboko w polskiej tradycji i od lat wytwarzanych tymi samymi metodami i według tych samych receptur. Ważne było znalezienie i zachowanie narodowych specjałów, zanim odejdą w zapomnienie, wyparte przez „szybką” przemysłową żywność. Istotne także było zachęcanie mieszkańców obszarów wiejskich, zwłaszcza tych o niekorzystnych warunkach gospodarowania, do poszukiwania alternatywnych źródeł dochodu, a także – po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej – przygotowanie ich producentów do ubiegania się o ochronę zgodną z ustawodawstwem unijnym.

W dotarciu do producentów i we wstępnej selekcji ofiarnie i kompetentnie pomagały nam (i pomagają do dziś!)specjalistki z ośrodków doradztwa rolniczego a logistycznie i finansowo wspierają nas pracownicy samorządów regionalnych, których marszałkowie co roku obejmują patronatami nasz konkurs. 

Efekty tych działań przeszły najśmielsze oczekiwania: do pierwszej, ogólnopolskiej wówczas edycji w 2000 roku komisja konkursowa zakwalifikowała 150 produktów – od osób prywatnych, z gospodarstw agroturystycznych, kół gospodyń wiejskich, stowarzyszeń i lokalnych organizacji, pensjonatów i małych zakładów rzemieślniczych.

 

Spośród tych produktów nagrodzonych zostało 20 najlepszych. W następnej edycji po raz pierwszy odbyły się finały regionalne w kilku województwach. Ustanowiona została nagroda najwyższa, przyznawana przez Krajową Kapitułę Konkursu – statuetka „Perła”. W edycji trzeciej finały odbywały się już we wszystkich regionach, pod patronatami marszałków województw. 

Dziś już mało kto pamięta, że pomysł targów „Smaki Regionów”, towarzyszących od kilku lat prestiżowym targom Polagra Food w Poznaniu narodził się w redakcji „Gospodyni” jako impreza towarzysząca Wielkiemu Finałowi konkursu „Nasze Kulinarne Dziedzictwo.” W 2003 roku po raz pierwszy odbył się Wielki Finał na Targach Polagra w Poznaniu, połączony z wręczaniem „Pereł” oraz prezentacją produktów regionalnych w osobnym pawilonie. Od tej pory każdy Wielki Finał ma miejsce w Poznaniu, a wielu producentów tradycyjnej żywności – w większości laureatów konkursu  oraz także regiony, z których pochodzą, prezentują się na targach „Smaki Regionów”.

W 2008 roku poszerzona została formuła konkursu przez wprowadzenie „części gastronomicznej” czyli kategorii „Dania i potrawy regionalne z wykorzystaniem lokalnych, tradycyjnych surowców oraz przyrządzane według tradycyjnych receptur”.

Dorobkiem siedemnastu edycji konkursu jest zidentyfikowanie ponad 18 tysięcy regionalnych, tradycyjnych produktów i dań. Konkurs udowodnił, jak wspaniałą i oryginalną żywność mogą zaoferować polscy producenci konsumentom nie tylko w kraju, ale również we wszystkich krajach Unii Europejskiej, a nawet poza nią. Laureaci konkursu zdobywają rynek i prestiż – poprzez promocję w mediach ich wyroby dotarły m.in. do sieci ekskluzywnych sklepów z tradycyjną żywnością.

Ogromnie satysfakcjonujący jest także fakt, że wokół nagrodzonych w konkursie wyrobów, m.in. serów z Korycina i Wiżajn, wędlin z Małopolski, śliwek z Doliny Dolnej Wisły i okolic Sechny, jabłek z okolic Łącka, powstały grupy producenckie, konsorcja i inne formy wspierania produktu regionalnego w jego drodze do Listy Produktów Tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a w dalszej kolejności – do listy unijnej. Wielu laureatów konkursu „Nasze Kulinarne Dziedzictwo” może poszczycić się certyfikatami „Jakość Tradycja” jedynego krajowego systemu jakości dla zywności tradycyjnej. Ważne jest też i to, że do wspierania produkcji i promocji lokalnych specjałów włączyły się regionalne samorządy a także Agencja Rynku Rolnego (a obecnie Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa) ze swymi terenowymi oddziałami.

Konkurs zaktywizował lokalne społeczności i wytwórców do działań na rzecz wytwarzania, budowy rynku i promocji tradycyjnej żywności jako elementu rozwoju regionów.

W ciągu kolejnych lat trwania konkursu stworzono ogromną, pionierską, jedyną w Polsce dokumentację tradycji kulinarnych ze wszystkich regionów Polski, także mniejszości narodowych. To dowód na to, jak bogata jest nasza historia kulinarna i jak ważnym jest elementem dziedzictwa kulturowego.

Cel konkursu

Obok głównego, jakim jest identyfikacja regionalnych produktów i dań oraz ich promocja, istotne jest przygotowanie ich producentów do uczestniczenia w systemach jakości żywności, zarówno na szczeblu unijnym, jak i krajowym. Ideą konkursu jest też zachęcanie mieszkańców obszarów wiejskich, zwłaszcza tych o niekorzystnych warunkach gospodarowania, do poszukiwania alternatywnych źródeł dochodu.

W 2004 roku producenci – w większości laureaci konkursu „Nasze Kulinarne Dziedzictwo” – utworzyli Polską Izbę Produktu Regionalnego i Lokalnego. I to Izba – już po raz czternasty – jest organizatorem konkursu.

Po raz pierwszy wtedy w tak szerokim stopniu w organizację konkursu „Nasze Kulinarne Dziedzictwo-Smaki Regionów” zaangażował się także Związek Województw RP.

Zasady konkursu

Konkurs ma charakter otwarty. Przystąpić może do niego każdy producent wyrobów regionalnych i tradycyjnych, spełniających kryteria konkursowe.

Organizatorem centralnym Konkursu, odbywającego się pod Patronatem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Marszałków Województw, jest Polska Izba Produktu Regionalnego i Lokalnego wspólnie ze Związkiem Województw RP. Partnerami merytorycznymi i organizacyjnymi finałów konkursu w regionach są urzędy marszałkowskie i wojewódzkie ośrodki doradztwa rolniczego. Powołane są dwie komisje konkursowe pracujące na szczeblach regionalnych: jedna zajmująca się lokalnym i regionalnym produktem żywnościowym, druga – daniami i potrawami regionalnymi.

Ponadto powołana jest Kapituła Krajowa, która przyznaje statuetki „Perła” produktom i daniom wybranym spośród nominowanych w czasie finałów regionalnych. O nominację mogą ubiegać się produkty nagrodzone w poprzednich edycjach konkursu w danym regionie. 

Od 2005 roku przyznawany jest „Klucz do Polskiej Spiżarni”, wręczany osobom lub organizacjom i instytucjom szczególnie zasłużonym dla ochrony dziedzictwa kulinarnego i rozwoju rynku produktów regionalnych i tradycyjnych. 

Konkurs przebiega dwuetapowo:

W pierwszym etapie – w czasie finałów regionalnych – wyłonieni zostaną laureaci w czterech kategoriach: produktów pochodzenia roślinnego, zwierzęcego, napojów i produktów mieszanych oraz najlepsze dania i potrawy regionalne i tradycyjne.

Drugi etap konkursu to wybór dokonany przez Krajową Kapitułę Konkursu – spośród produktów nominowanych w regionach – najlepszych produktów oraz potraw i dań do prestiżowej nagrody konkursu „PERŁA 2018”, które – razem z nagrodą “Klucz do Polskiej Spiżarni” – zostaną wręczona na Wielkim Finale Konkursu.

FINAŁY REGIONALNE
XVIII edycji konkursu „Nasze Kulinarne dziedzictwo - Smaki Regionów 2018”:

    1. Zachodniopomorskie – 12 maja (sobota), Szczecin; prod. + potrawy   
    2. Kujawsko-Pomorskie – 13 maja (niedziela), Minikowo; prod. + potrawy   
    3. Podlaskie – 23 maja (środa), Białystok; produkty
    4. Świętokrzyskie – 10 czerwca (niedziela), Park Miejski w Kielcach; produkty
    5. Mazowieckie – brak terminu; prod. + potrawy 
    6. Pomorskie – 17 czerwca (niedziela), Park przy katedrze w Oliwie; prod. + potrawy
    7. Warmińsko-Mazurskie – 21 lipca (sobota); Olsztyn, prod. + potrawy  
    8. Podkarpackie – 22 lipca (niedziela), Wierzawice; produkty
    9. Śląskie – 29 lipca (niedziela) Chorzów (skansen); prod. + potrawy
    10. Lubelskie – 11 sierpnia (sobota) Nałęczów, prod. + potrawy     
    11. Lubuskie – 12 sierpnia (niedziala), Ochla; prod. + potrawy   
    12. Wielkopolskie – brak terminu; prod. + potrawy
    13. Dolnośląskie – 26 sierpnia (niedziela); Wrocław – Pasaż Grunwaldzki, prod. + potrawy 
    14. Opolskie – 2 września (sobota), Muzeum Wsi Opolskiej, prod. + potrawy   
    15. Małopolskie – 9 września (niedziela), Nowy Sącz; prod. + potrawy
    16. Łódzkie – Warszawa, (w dniu Kapituły Konkursy)
 
Wielki Finał XVIII edycji konkursu „Nasze Kulinarne Dziedzictwo-Smaki Regionów” 30 września 2018 w trakcie targów Smaki Regionów w pawilonie 11 (tzw. Iglica).

 

Dodatkowych informacji udzielają:

Izabella Byszewska, Krajowy Koordynator Konkursu NKD
tel. 505 17 55 78 
e-mail: i.byszewska@onet.pl  

Grażyna Kurpińska, Asystent Krajowego Koordynatora Konkursu NKD
tel. 504 081 707
e-mail: g.kurpinska@upcpoczta.pl